Acht Nederlandse eilanden versterken samenwerking tijdens tweedaags werkprogramma op Texel
Vertegenwoordigers van de Caribische openbare lichamen van Bonaire, Sint Eustatius en Saba, en de vijf Waddeneilanden Texel, Vlieland, Terschelling, Ameland en Schiermonnikoog kwamen op 1 en 2 oktober op Texel bijeen voor een tweedaags werkprogramma.
Deze acht eilanden zijn verenigd in het zogenaamde E8-partnerschap. E8 is de gezamenlijke stem van de Nederlandse eilandgemeenschappen bij de overheid en de politiek. E8 komt ook regelmatig bijeen om kennis uit te wisselen en aan gemeenschappelijke vraagstukken te werken.
Het tweedaagse werkprogramma
Het programma begon met de aankomst van de bestuurders bij de TESO-veerbootterminal in Den Helder, waar ze werden verwelkomd door de Commissaris van de Koning van Noord-Holland, Arthur van Dijk, alvorens naar Texel te reizen. Bij aankomst werd de delegatie verwelkomd door burgemeester Mark Pol van Texel.
De eerste dag omvatte een presentatie en een bezoek aan De Zoete Toekomst, een innovatieve aanpak van zoetwateropslag voor de landbouw op Texel. De deelnemers leerden over de uitdagingen en kansen die gepaard gaan met duurzaam zoetwaterbeheer voor eilanden.
Het programma werd voortgezet met een thematische sessie over integriteit en goed eilandbestuur, onder leiding van de Commissaris van de Koning Arthur van Dijk. Vertegenwoordigers van de Wadden- en Caribische eilanden wisselden ervaringen uit over bestuurlijke weerbaarheid, ondermijning, transparante en betrouwbare verkiezingen, en het bestuur van stichtingen en semipublieke organisaties.
Tijdens de sessie hield Jocelyn Levenstone, gezaghebber van Saba, ook een presentatie over de komende verkiezingen van 2027 en het gebruik van stemmen bij volmacht, gevolgd door een uitwisseling van ervaringen en standpunten onder de deelnemers.
John Soliano, gezaghebber van Bonaire, gaf een presentatie over goed bestuur van overheids- en semipublieke organisaties. Hij ging in op de complexe omgeving waarin deze organisaties opereren, de rol van de overheid als aandeelhouder en de verschillende rollen en verantwoordelijkheden binnen deze organisaties. Uit de presentatie bleek hoe goed bestuur organisaties kan ondersteunen bij het bereiken van hun doelstellingen.
Dag 2
Op 2 oktober werd het programma voortgezet met een excursie naar De Slufter, georganiseerd in samenwerking met het Vogelinformatiecentrum Texel en Staatsbosbeheer. Tijdens de excursie kwam de aanpak van Texel op het gebied van natuurbeheer en de bescherming van kwetsbare kustgebieden aan bod.
Daarna volgde een E8-werkbijeenkomst, ingeleid door Michiel Schrier, burgemeester van Vlieland en voorzitter van de E8. Vertegenwoordigers van de Wadden- en Caribische eilanden stonden stil bij het partnerschap en bespraken de inhoudelijke onderwerpen waaraan de E8 het komende jaar zal samenwerken.
Vervolgens verwelkomde de E8 leden van de Tweede Kamer, waaronder leden van de vaste commissies voor Infrastructuur en Waterstaat, en Koninkrijksrelaties. In haar toespraak schetste gezaghebber Alida Francis drie belangrijke prioriteiten die uit de besprekingen van de E8 naar voren kwamen: gelijke investeringen, een sterkere lokale uitvoeringscapaciteit en meer klimaatactie. Ze benadrukte dat gelijke behandeling niet mag betekenen dat het beleid van het vasteland uniform op de eilanden wordt toegepast, maar dat er rechtvaardige resultaten moeten worden bereikt die rekening houden met hun unieke omvang, logistieke realiteit en kostenstructuren. Gezaghebber Francis wees ook op de uitdagingen waarmee de besturen van kleine eilanden te maken hebben, waaronder beperkte personele middelen en toegang tot gespecialiseerde expertise, en benadrukte de noodzaak om hun capaciteit te versterken om beleid effectief uit te voeren. Wat betreft klimaatbestendigheid riep zij op tot meer aandacht voor de uitvoering, waarbij zij onderstreepte dat er verder moet worden gekeken dan strategieën: “turn paper into practice.”
Om deze gezamenlijke prioriteiten kracht bij te zetten, overhandigden burgemeester Mark Pol van Texel en gezaghebber Francis aan Tweede Kamerlid Heera Dijk een bord waarop de drie kernboodschappen van de E8 waren weergegeven. Dijk nam de gezamenlijke boodschap namens de delegatie in ontvangst, samen met haar collega’s Marieke Vellinga-Beemsterboer, Luciënne Boelsma-Hoekstra en Björn Schutz, waarmee de gezamenlijke prioriteiten van de E8 formeel aan de Tweede Kamer werden overhandigd.
De burgemeester van Schiermonnikoog, Henri Meendering, ging vervolgens in op het onderwerp waterveiligheid, waaronder de rol van natuurlijke systemen zoals kwelders bij kustbescherming. Tijdens de discussies werd ook stilgestaan bij het verband tussen de functies van koraalriffen in het Caribisch gebied en kustbeschermingsmaatregelen op de Waddeneilanden.
Het tweedaagse programma werd afgesloten met een bezoek aan De Schorren, onder leiding van Natuurmonumenten, waarna de deelnemers Texel verlieten om naar Den Helder te reizen.
